Gần 83% doanh nghiệp F&B tại Việt Nam thực hiện chuyển đổi số
Tương tự nhiều làng cổ khác của vùng chiêm trũng Bắc bộ, làng Nôm thuộc Đại Đồng, Hưng Yên vẫn còn đó những nét đẹp cổ kính, trầm mặc, từ đình làng, ao làng, đường làng, cùng 19 nhà thờ họ biểu trưng cho con dân làng Nôm. Ở đời thường, nhắc đến Nôm là gợi ngay về nghề đặc thù của làng, ấy là buôn đồng nát. Cái nghề ấy "lẻn" cả vào thơ vè, định danh cụ thể về làng rằng: "Đồng nát thì về cầu Nôm".Ngược dòng lịch sử, tìm hiểu chuyện hình thành làng Nôm thông qua cụm di tích đình làng còn lưu lại mới biết thành hoàng làng Nôm chính là thánh Tam Giang - vị anh hùng dân tộc vẻ vang chống ngoại xâm chẳng liên quan gì đến nghề đồng nát. Ở vùng chiêm trũng Bắc bộ, thánh Tam Giang có hai hóa thân là thiên thần và nhân thần. Ở góc độ thiên thần, đây là vị thần chuyên bảo hộ vùng sông nước. Còn ở nhân thần, thánh Tam Giang là vị tướng oai dũng chống giặc ngoại xâm, sau khi hy sinh vì nước, ông được người dân tôn thờ. Thống kê có đến gần 400 đình, đền, nghè ở các làng cổ phía bắc thờ thánh Tam Giang.Trong cụm di tích đình Tam Giang ở làng Nôm, ngoài kiến trúc cổ kính của đình làng, mái ngói, cầu đá… còn nổi bật một cây đa cổ thụ. Các cụ cao niên kể rằng đấy là nơi khi xưa thánh Tam Giang và quân sĩ buộc ngựa, chiêu binh phục vụ kháng chiến chống giặc. Việc chiêu mộ binh sĩ khắp nơi, mỗi người mang mỗi họ khác nhau, khi đất nước yên bình, nhiều người trong số đó ở lại, thành cư dân làng Nôm. Nguyên cớ có đến 19 dòng họ khác nhau ở đây là vì vậy.Cũng từ câu chuyện chiêu quân của đức thánh Tam Giang, bánh tày ra đời. Với chiều dài gần 40 cm, khẩu chỉ bằng 3 ngón tay chụm lại, cầm rất vừa tay, mỗi chiếc bánh đủ cho một người bình thường ăn no. Việc người làng Nôm phát minh ra bánh tày chính là để phục vụ nhu cầu lương binh cho quân sĩ, vừa đủ dưỡng chất vừa đáp ứng tính tiện dụng, dễ dàng vận chuyển, lưu trữ thời gian dài. Nhờ vậy, bánh tày là dạng lương thực để binh sĩ bồi bổ trong những chiến trận ác liệt hoặc những cuộc hành quân xa.Tên gọi bánh tày, khi tìm hiểu ra, cũng mang lại nhiều thuyết giải thú vị. Liệu chiếc bánh có liên quan gì đến dân tộc Tày hay không? Nếu nhìn lại danh sách các dòng họ đang hiện hữu ở làng Nôm và những họ phổ biến của người Tày như Đỗ, Lê, Tạ… có thể thấy có sự tương đồng. Biết đâu trong quá trình chiêu quân, các tráng sĩ người Tày cũng tham gia công cuộc vệ quốc, gia nhập binh đoàn thánh Tam Giang và mang thứ bánh lá đặc trưng của dân tộc mình vào đời sống quân ngũ?Một lý giải khác liên quan đến bánh tày bắt nguồn từ chiều dài chiếc bánh. Nếu đo trung bình độ dài một chiếc bánh tày sẽ tương đương chiều dài cẳng tay với điểm đầu là lòng bàn tay và điểm cuối là cùi chỏ. Trong phương ngữ vùng Bắc bộ, đặc biệt là cư dân Hà Tây, chữ "tay" khi phát âm sẽ được nhấn thêm dấu huyền để thành "tày". Trong quá trình tập hợp binh về làng Nôm, có thể trong số ấy có những người lính đến từ vùng Hà Tây, việc biến âm trong phương ngữ khiến chiếc bánh tay khi xướng âm biến thành bánh tày là vậy.Trở lại với thời bình, bánh tày làng Nôm chỉ được làm vào dịp tết hoặc những sự kiện thực sự trọng đại. Cấu tạo một chiếc bánh rất đơn giản chỉ với đậu xanh đánh (đậu xanh lột vỏ, luộc chín, xào đường theo tỷ lệ 1:1) và mỡ thăn lợn cắt thỏi dài. Hai thứ này dùng làm nhân, còn lớp vỏ bánh là gạo nếp bao quanh, áo là lá dong. Bánh tày, ngoại hình giản đơn chỉ có thế. Nhưng khi ăn, bánh tày thực sự gây ấn tượng bởi sự cân bằng hài hòa giữa các nguyên liệu, hương vị. Ngọt bùi của đậu, béo ngậy của mỡ, dẻo thơm của nếp…, tất cả hòa quyện theo từng miếng cắn rất vừa nhờ kích thước khác lạ với các dòng bánh lá hiện hữu.Là đặc sản làng Nôm, ai ăn cũng khen ngon nhưng để tìm người làm ra bánh tày hôm nay lại là chuyện nan giải khi cả làng chỉ còn lại cụ Tạ Đình Hùng hằng năm vẫn gói bánh tày mùa tết đến. Tham gia cùng cụ Hùng trong một chuyến gói bánh tày, được nghe giải thích và chứng kiến các công đoạn làm bánh, mới thấy đằng sau vẻ giản đơn của chiếc bánh con con là vô số công đoạn phức tạp. Đầu tiên là phân chia tỷ lệ nguyên liệu, để ra một mẻ 100 chiếc bánh cần 10 kg gạo nếp cái hoa vàng vụ mới, 10 kg đường trắng, 10 kg đậu xanh không vỏ, 10 kg mỡ thăn. Phần chuẩn bị nguyên liệu chỉ có khoản đậu xanh đánh là nhọc sức vì phải luộc cho đậu nhừ, đánh nhuyễn không còn thấy dáng hạt rồi trộn đường đảo đều. Cái vất vả là khi đậu quết cùng đường, đảo tay không đều và nhanh sẽ làm đường chảy gây cháy khét, mẻ nhân ấy coi như hỏng. Đậu đảo đến chín nhừ, vàng ươm là hoàn thiện.So sánh làm bánh tày và bánh chưng, cụ Tạ Đình Hùng bảo: "Làm bánh tày vất hơn bánh chưng nhiều, bánh chưng có khuôn, một bánh tôi làm chậm nhất chỉ 2 phút, gói được một bánh tày bằng gói 3 - 4 cái bánh chưng". Đem câu chuyện làm bánh tày hỏi các nhà bán bánh lá ở chợ Nôm, ai cũng lắc đầu: "Không làm đâu, nhọc công lắm chú ạ". Cái sự nhọc ấy, hóa ra chẳng phải khó ở khâu chuẩn bị nguyên liệu mà ở kỹ thuật gói. Chứng kiến cụ Hùng tay thoăn thoắt từng thao tác xếp lá dong, rải 100 gram nếp cho một cái bánh, đặt phần nhân bánh lên lớp nếp, đoạn lấy tay túm hai mép lá kéo lên cao, giật xóc nhẹ, cuộn lại thật nhanh và đều, rồi thắt dây là xong một cái bánh tày. Độ khó khi làm bánh chính là ở cú giật "kinh điển" ấy. Cụ Hùng biết gói bánh tày từ năm 10 tuổi, đến nay đã hơn 70 năm tuổi nghề và cú giật điệu nghệ ấy vừa đủ lực để lớp gạo mỏng te bám đều quanh lõi nhân. Tôi làm thử mấy chiếc bánh cùng cụ nhưng cứ đến công đoạn cuối cùng với thao tác giật là gạo bay đằng gạo, nhân rời đằng nhân, không thể nào căn đều cho được.Mỗi lần chuẩn bị cho một mẻ bánh 100 cái, mất 2 ngày trời, dù tuổi cao, sức yếu, nhưng cụ Tạ Đình Hùng vẫn cố gắng làm, bởi: "Lệ làng xưa mỗi khi bày cỗ tết hoặc cúng đình, phải có giò cây, bánh tày, chả hoa, đều là các thứ người làng tôi tự làm cả, có năm cầu kỳ hơn thì thêm món cá kho ủ trấu. Giờ các món ấy thất truyền hết, còn lại mỗi bánh tày. Gói bánh mệt người lắm nhưng con cháu ở xa chúng nó cứ bảo gói để lễ thánh và mang làm quà đặc sản làng Nôm. Mấy năm nay chúng nó đem bánh tày làm quà biếu tết, ai ăn cũng khen, chiều các cháu nên cố làm".Nhờ kích thước nhỏ, gói đều tay, cộng thêm 5 giờ luộc ngập sôi trong nước, bánh tày khi hoàn thiện ngon dẻo rền ngậy đến lạ kỳ, ăn no vẫn không ngán. Đem cắt lát miếng bánh do cụ Hùng làm, thấy rõ các lớp vỏ, nhân, mỡ phân bố đều tăm tắp, mắt nhìn đã thấy thèm. Ăn bánh của cụ Hùng thật ngon, nhưng cũng có chút bâng khuâng, bởi rằng món bánh tày trứ danh của làng Nôm đang thiếu người kế tục. Trong nhiều mâm cỗ dâng lễ thánh ngày xuân của người làng, bóng dáng bánh tày đang dần được thay bằng những cao lương mỹ vị hợp thời hơn. Lo rằng một ngày không xa, món bánh tày làng Nôm chỉ còn tồn tại trong hoài niệm và chuyện kể.Phẫn nộ xe sang Mercedes G63 xem thường luật, phóng trên làn khẩn cấp cao tốc
Ở mùa giải 2024, đội Trường ĐH Văn Hiến từng xuất sắc giành vé vào chơi ở vòng chung kết giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam. Đến với mùa giải 2025, đội Trường ĐH Văn Hiến không còn những cái tên nổi bật trên băng ghế huấn luyện như cựu HLV CLB Đồng Tháp Nguyễn Anh Tông và cựu tuyển thủ xứ sen hồng Nguyễn Văn Ngân. Mặc dù vậy, đội Trường ĐH Văn Hiến vẫn được đánh giá là ứng cử viên nặng ký nhất cho ngôi đầu 2 để góp mặt ở vòng play-off giành vé vào chung kết.Đội Trường ĐH Văn Hiến có điểm mạnh nhờ lối chơi tập thể. Các cầu thủ dù không to cao, nhưng sở hữu tốc độ và sức bền đáng gờm. Bên cạnh đó, đây còn là đội bóng có điều kiện ăn tập tốt hơn so với mặt bằng chung của bóng đá sinh viên. Trường có sân cỏ nhân tạo riêng, nên phong trào bóng đá khá phát triển.Trong khi đó, đội Trường ĐH Luật TP.HCM có sự biến động mạnh về mặt lực lượng. Có đến 70% số cầu thủ hiện tại của đội Trường ĐH Luật TP.HCM chưa xuất hiện ở mùa giải 2024. Nhưng so với mùa rồi, đội bóng này đã chuẩn bị kỹ càng cho mùa bóng 2025. "Đội có 2 tháng tập luyện, thi đấu giao hữu nên có sự ăn ý, tiến bộ hơn so với năm ngoái", HLV Vũ Hoàng Duy cho biết.Về trận ra quân gặp đội Trường ĐH Văn Hiến, HLV Vũ Hoàng Duy nhận định: "Đây là trận đấu mà chúng tôi không được phép thua nên sẽ dốc toàn lực. Với đội Trường ĐH Luật TP.HCM thì trận đấu nào cũng phải thi đấu với tinh thần của trận chung kết".Gương mặt đáng chú ý của đội Trường ĐH Luật TP.HCM là tiền đạo Nguyễn Công Khoa. Ở TNSV THACO cup 2024, Công Khoa chơi ở vị trí hậu vệ nhưng sau gần 1 năm trui rèn, cầu thủ này cho thấy khả năng thích nghi tốt ở vị trí mới nên được ban huấn luyện chuyển hẳn lên chơi... tiền đạo. Ở cánh trái, đội Trường ĐH Luật TP.HCM có Nguyễn Hữu Lương thi đấu khá sắc bén. HLV Vũ Hoàng Duy còn nhiều ẩn số trong tay và hứa hẹn sẽ có thể tạo bất ngờ ở trận ra mắt giải TNSV THACO cup 2025.
Tết Nguyên đán khác Tết Trung Quốc như thế nào?
Theo các bài đăng trên mạng xã hội, đám mây độc lạ này xuất hiện ở khu vực bầu trời Bình Dương, Bình Phước sáng qua (25.2). Có thể thấy, hình ảnh đám mây trắng phủ khắp, ngăn cách với trời xanh tạo thành "ranh giới" rõ ràng. Bên trong đám mây, xen kẽ mây đen và mây trắng, tạo nên khung cảnh huyền ảo. Không chỉ ở 2 khu vực trên, một số người ở TP.Thủ Đức, Củ Chi (TP.HCM), Tây Ninh... cho biết cũng nhìn thấy đám mây kỳ lạ này trên bầu trời.Nhiều người nhận xét đây là đám mây lạ, lần đầu tiên được thấy trong đời. "Sao mà đẹp đến mê lòng", "Giống như nước biển bên đục bên trong", "Hôm nay trời mây rất đẹp", "Sao ngộ quá"... là những bình luận của cư dân mạng.Giải thích hiện tượng đám mây "phân ranh giới", ông Lê Đình Quyết, Trưởng phòng Dự báo Khí tượng Thủy văn, Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam bộ cho biết, đây không phải hiện tượng dị thường. Hình dáng đám mây này thỉnh thoảng vẫn xuất hiện, ít cho mưa, nếu mưa cũng cường độ nhỏ. Thông thường, trời xanh, mây trắng là thời tiết tốt.Theo ông Quyết, trong quan trắc khí tượng thủy văn, mây được chia thành 3 họ (mây trên, mây giữa và mây dưới), 10 loại (mây tích vũ Cb, mây tích Cu...), 14 dạng (tơ sợi dày, hình móc câu , mây thành màn lớp...), 9 tính, 6 dạng phụ, 3 mây phụ...Mây rất đa dạng như vậy nên khi xuất hiện trên bầu trời, nhiều lúc chỉ xuất hiện 1 họ mây, nhưng cũng có lúc xuất hiện cả 3 họ và nhiều loại, nhiều dạng, nhiều tính khác nhau. Trên tầng khí quyển, không khí luôn chuyển động cả theo phương thẳng đứng và phương ngang, chuyển động rối... làm cho hình dạng, kích thước mây luôn thay đổi, đa dạng.Mỗi loại mây có cấu trúc nhau từ hạt nhân ngưng kết, hơi nước, đồng thời trong bầu khí quyển cũng có nhiều chất khí, khi ánh sáng mặt trời chiếu vào mây, có lúc chúng ta nhìn thấy bầu trời xanh là do ánh sáng mặt trời tương tác với bầu khí quyển Trái đất. Phổ điện tử có thể nhìn thấy bao gồm các màu sắc khác nhau, trải dài từ ánh sáng đỏ sang ánh sáng tím, Mỗi màu sắc trong phổ điện từ lại có bước sóng khác nhau. Chẳng hạn, màu đỏ và cam có bước sóng dài hơn trong khi màu tím và xanh da trời có bước sóng ngắn hơn nhiều. Trong khí quyển, do có sự chênh lệch áp suất, nhiệt độ, nên luôn tạo nên hướng khối không khí có áp suất cao chuyển động về vùng áp suất thấp hơn, các phần tử khí trong khí quyển luôn chuyển động lên, xuống (thăng, giáng), chuyển động rối (nhiễu động).Như vậy mây hình thành, phát triển, tồn tại, tan rã luôn chịu tác động bởi sự chuyển động trong không khí và trong nội tại khối mây cũng luôn biến đổi, do đó hình dạng, kích thước, màu sắc rất đa dạng. "Hình ảnh mây phân tách rõ thành vùng riêng, phía trái màu xanh là khu vực không có mây, bên phải là mây màu trắng, đây thuộc họ mây dưới (mây SC), độ cao chân mây khoảng 1.200m, mây không phân bố thành nhiều đám, mà thành "ranh giới" rõ như vậy, có thể trong khí quyển khu vực này dòng gió chuyển động song song với rìa đám mây, phía bên phải không có sự hội tụ, nên mây không hình thành", ông Quyết giải thích.
Lực lượng Houthi tại Yemen ngày 20.1 thông báo sẽ ngừng các cuộc tấn công tàu thuyền tại biển Đỏ ngoại trừ các tàu liên quan Israel, theo Reuters.Thông tin được công bố bởi Trung tâm Điều phối các hoạt động nhân đạo (trụ sở tại Yemen), tổ chức kết nối liên lạc giữa lực lượng Houthi và các nhà điều hành vận tải thương mại đường biển.Houthi bắt đầu tấn công tàu thuyền tại khu vực từ khi Israel triển khai chiến dịch quân sự đáp trả Hamas tại Dải Gaza vào cuối năm 2023.Israel và Hamas vừa đạt thỏa thuận ngừng bắn và thả con tin. Houthi nói sẽ ngừng "trừng phạt" các tàu của Mỹ và Anh nhưng vẫn tiếp tục tấn công tàu Israel."Chúng tôi khẳng định rằng trong trường hợp Mỹ hay Anh có hành động hung hăng chống Cộng hòa Yemen, sự trừng phạt sẽ được khôi phục đối với những kẻ này. Các người sẽ ngay lập tức được thông báo về những biện pháp như vậy khi chúng được thực thi", Houthi tuyên bố.Nhiều công ty vận tải đường biển lớn nhất thế giới đã ngừng các chuyến tàu qua biển Đỏ và chuyển hướng sang tuyến đường vòng xuống cực nam châu Phi để tránh bị tấn công.Houthi đã thực hiện hơn 100 cuộc tấn công tàu thuyền từ tháng 11.2023 và làm 2 tàu bị chìm, bắt giữ một tàu và khiến ít nhất 4 người thiệt mạng.Houthi sẽ dừng tấn công các tàu liên quan Israel khi toàn bộ các giai đoạn của thỏa thuận ngừng bắn được thi hành. Giai đoạn 1 của thỏa thuận kéo dài 42 ngày và các bên sẽ đàm phán về giai đoạn 2 vào ngày thứ 16. Trong ngày ngừng bắn đầu tiên, Hamas đã thả 3 con tin Israel trong khi Israel thả 90 tù nhân Palestine.
Những tấm lòng vàng 15.6.2023
Ở Canada xa xôi, Xuân Uyên cùng mẹ luôn giữ cho gia đình không khí Tết Nguyên đán thật đậm đà, dù không sống ở quê hương. Mỗi dịp tết đến, Uyên và mẹ lại háo hức gói bánh chưng, trang trí nhà cửa, tạo ra một không gian tết thu nhỏ đầy sắc màu và hương vị Việt ngay giữa đất nước Canada.Điều đặc biệt là dù sống ở một quốc gia khác, Uyên và các em của mình không gặp khó khăn nào trong việc hòa nhập giữa hai nền văn hóa. Uyên cho biết được mẹ dạy phải giữ gìn những giá trị truyền thống ngay từ khi còn nhỏ. Uyên nhớ như in lần đầu được về Việt Nam đón Tết Nguyên đán vào năm 2020. Đây là dịp đặc biệt khi ông bà, các em và chú út của Uyên đều về Việt Nam đón tết. Gia đình đã đi du lịch nhiều tỉnh để cảm nhận không khí tết ở những vùng miền khác nhau của Việt Nam.“Những ngày tết ở TP.HCM, gia đình đã cùng nhau xem pháo bông, dạo đường hoa Nguyễn Huệ, tham quan đường mai tại Nhà văn hóa Thanh niên TP.HCM và khu người Hoa ở Q.5. Mọi người đều không quên những kỷ niệm đẹp đẽ khi đón tết tại TP.HCM, nơi mẹ mình sinh ra và truyền thống vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ”, Uyên kể lại.Khi về lại Canada, Uyên luôn nhớ về đêm giao thừa ở TP.HCM, sáng mùng 1, các thành viên tập trung ở nhà người ông cậu lớn nhất trong gia đình. Uyên kể dù ông cậu đã mất từ lâu, chỉ còn bà mợ và các cô chú nhưng gia đình vẫn giữ truyền thống mừng tuổi, nhận lì xì, ăn uống, trò chuyện vào ngày đầu năm. Những ngày sau đó là đi từng nhà trong dòng họ ăn uống và vui chơi.Mẹ Uyên, chị Trần Lê Hồng Phước (46 tuổi), sinh ra và lớn lên tại TP.HCM, đã sang Canada hơn 15 năm. Trong suốt thời gian đó, dù đã quen với cuộc sống ở xứ sở lá phong, chị vẫn không thể quên được ký ức về những mùa tết xưa ở Việt Nam. Chị kể rằng trong lần đầu tiên đón tết ở Canada đã rất háo hức khi nghĩ rằng sẽ được hòa mình vào không khí đếm ngược đón năm mới ở trung tâm thành phố. Tuy nhiên, khi ra tới trung tâm, chị Phước không thấy ai tụ tập, chỉ có tuyết rơi và không khí lạnh lẽo. “Mình đã không kìm được nước mắt vì tết ở đây khác xa so với quê nhà, trôi qua thật vắng lặng”, chị Phước kể lại.Những năm sau đó, khi có con đầu lòng, chị Phước bắt đầu tự tổ chức không gian tết nhỏ cho gia đình tại Canada. Dù không tổ chức lớn, nhưng các món ăn tết truyền thống từ bánh chưng đến mứt, lại chính là cách nối kết gia đình với những ký ức đẹp đẽ từng có ở quê nhà. Những năm đầu sống ở vùng quê Canada, chị Phước thường nhờ người thân sống tại Việt Nam gửi đồ trang trí và bánh mứt sang. Giờ đây, khi đã về thành phố lớn, việc chuẩn bị tết đã dễ dàng hơn rất nhiều. Thêm vào đó, với việc tích lũy đồ trang trí qua từng năm, gia đình có nhiều lựa chọn hơn để làm cho không gian tết thêm phần ấm cúng, đẹp mắt.Chị Phước tin rằng nếu để các con lớn lên rồi mới bắt đầu dạy, sẽ có những trở ngại nhất định. Chính vì vậy, ngay từ bé, cả gia đình đã cùng nhau gắn kết với văn hóa Việt Nam, từ những món ăn, lễ hội cho đến bài học về truyền thống, để Uyên và các em nhớ về cội nguồn.Uyên cho biết được mẹ dạy rằng dù có đi bốn phương trời vẫn giữ trong mình dòng máu Việt. Vì vậy khi lớn lên, Uyên luôn muốn gìn giữ những giá trị văn hóa Việt Nam."Mình cần san sẻ trước để nhận được tình yêu thương từ mọi người", đó là tâm niệm mà mẹ của Uyên luôn cố gắng truyền dạy cho các con. Chị Phước luôn mong muốn các con được đón tết trọn vẹn nhất, dù là ở Việt Nam hay nơi nào khác.Theo chị Phước dù ở đâu, tết luôn là dịp để gia đình lại gần nhau hơn. Những ký ức về tết quê hương luôn là nguồn động lực để chị Phước và Uyên duy trì, phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam tại xứ người. "Mình được dạy những khoảnh khắc vui vẻ bên gia đình vào mỗi dịp tết không chỉ là sự đoàn viên, mà còn là cách truyền lại tình yêu thương và sự kính trọng đối với cội nguồn cho các thế hệ sau”, Uyên vâng lời mẹ dạy.
